Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu

Wydział Ekonomiczno-Społeczny - Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu

Biblioteka Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu

Directory of Open Acces Journals

CBR- Open Access Journals in Poland

Index Copernicus Journal Master List

Arianta

BazEkon

Ebsco

Polska Bibliografia Naukowa

Creaive Commons

Zeszyt 3 (41) 2016 , DOI: 10.17306/JARD.2016.68

Ewelina Szuba-Barańska, Aldona Mrówczyńska-Kamińska

AN ATTEMPT TO ASSESS THE IMPACT OF AGRICULTURE ON THE ENVIRONMENT IN THE COUNTRIES OF CENTRAL-EASTERN EUROPE

Próba oceny wpływu rolnictwa na środowisko w państwach Europy Środkowo-Wschodniej

Abstract:

The main aim of the study was to identify and evaluate the progress of implementation of selected assumptions on sustainability of agriculture in countries of CentralEastern Europe in relation to environmental protection. Data from the input-output balance sheets and the European Environmental Accounts were used to realize the aim of the study. The analysis considered material fl ows to and from agriculture, pollution, and the production and consumption of biomass. The share of the participation of agribusiness sphere I, including mainly services, as well as the fuel, energy and chemical industries, has been increasing in the material infl ows to agriculture in the countries of CentralEastern Europe. This indicates production modernization, associated with a higher load on the environment. The highest emissions of greenhouse gases and air pollutants into the environment per 1,000 euro GDP were recorded in Lithuania, Romania and Latvia. The Czech Republic, Slovenia and Slovakia have the lowest values of emissions. In Latvia, there was no overall reduction in pollution emitted by agriculture in 2008–2012. Emission of these pollutants per 1,000 euro GDP and 1 ha UAA (utilized agricultural area) of agricultural land decreased in most countries in the analysis. In EU countries of Central-Eastern Europe, a reduction in direct material input and domestic consumption of biomass from agriculture per one euro of GDP is reported. These changes indicate a decrease in the intensity of use of natural resources (dematerialising economy), which is consistent with the objectives of sustainable development. In countries where agriculture is better developed, the implementation of pro-environmental goals of sustainable development takes place to a greater extent than in countries with lower levels of socio-economic development.

Abstract in polish:

Głównym celem artykułu było zidentyfi kowanie i ocena postępów realizacji wybranych założeń zrównoważenia rolnictwa państw Europy Środkowo-Wschodniej w odniesieniu do aspektów związanych z ochroną środowiska. Do realizacji celu wykorzystano dane z Bilansów przepływów międzygałęziowych oraz Europejskich Rachunków Środowiska. Przeanalizowano przepływy materiałowe z/do rolnictwa, emisję zanieczyszczeń oraz produkcję i konsumpcję biomasy. W napływach materiałowych do rolnictwa państw Europy Środkowo-Wschodniej wzrasta udział sfery I agrobiznesu, w tym głównie usług oraz przemysłu paliwowoenergetycznego i chemicznego. Wskazuje to na unowocześnienie produkcji, wiąże się jednak z większym obciążeniem środowiska naturalnego. Najwyższą emisję gazów cieplarnianych i zanieczyszczeń powietrza do środowiska w przeliczeniu na 1000 euro PKB odnotowano w Litwie, Rumunii i Łotwie. Czechy, Słowenię i Słowację cechuje najniższa emisja ww. zanieczyszczeń powietrza. Łotwa jest państwem, w którym nie zaobserwowano redukcji zanieczyszczeń ogółem emitowanych przez rolnictwo w latach 2008–2012. W większości państw objętych analizą emisja omawianych zanieczyszczeń w przeliczeniu na 1000 euro PKB oraz 1 ha UR uległa zmniejszeniu. W krajach UE położonych na obszarze Europy Środkowo- -Wschodniej odnotowano zmniejszenie bezpośrednich nakładów materiałowych i krajowej konsumpcji biomasy z rolnictwa w przeliczeniu na jedno euro PKB. Zmiany te wskazują na zmniejszenie intensywności korzystania z zasobów środowiska (odmaterializowanie gospodarki), co jest zgodne z założeniami zrównoważonego rozwoju. Reasumując, w państwach, w któ- rych rolnictwo jest lepiej rozwinięte, realizacja prośrodowiskowych celów zrównoważonego rozwoju jest lepsza niż w krajach o niższym poziomie rozwoju społeczno-gospodarczego.

Keywords: sustainable development, agriculture, air pollution, biomass

Keywords in polish: zrównoważony rozwój, rolnictwo, zanieczyszczenie powietrza, biomasa

PDF in in english Full text available in english in Adobe Acrobat format:
www.jard.edu.pl/vol41/issue3/art_68.pdf
http://dx.doi.org/.10.17306/JARD.2016.68
For citation:

MLA Szuba-Barańska, Ewelina, and Aldona Mrówczyńska-Kamińska. "AN ATTEMPT TO ASSESS THE IMPACT OF AGRICULTURE ON THE ENVIRONMENT IN THE COUNTRIES OF CENTRAL-EASTERN EUROPE." J. Agribus. Rural Dev. 41.3 (2016): 401-412.
APA Ewelina Szuba-Barańska, Aldona Mrówczyńska-Kamińska (2016). AN ATTEMPT TO ASSESS THE IMPACT OF AGRICULTURE ON THE ENVIRONMENT IN THE COUNTRIES OF CENTRAL-EASTERN EUROPE. J. Agribus. Rural Dev. 41 (3), 401-412
ISO 690 SZUBA-BARAńSKA, Ewelina, MRóWCZYńSKA-KAMIńSKA, Aldona. AN ATTEMPT TO ASSESS THE IMPACT OF AGRICULTURE ON THE ENVIRONMENT IN THE COUNTRIES OF CENTRAL-EASTERN EUROPE. J. Agribus. Rural Dev., 2016, 41.3: 401-412.
Corresponding address:
mgr Ewelina Szuba-Barańska, Katedra Ekonomii i Polityki Gospodarczej w Agrobiznesie, Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, ul. Wojska Polskiego 28, 60-637 Poznań,
Authors email:
szuba@up.poznan.pl

References

  • Bilanse przepływów międzygałęziowych (2014). Pobrane 30 lipca 2015 z: http://ec.europa.eu/eurostat
  • Bartkowiak, A. (2010). Opracowanie sektorowego planu działań określającego obszary współpracy w ramach partnerstwa „Methane to Markets” w zakresie zmniejszenia metanu z rolnictwa (s. 8-23). Poznań: Wyd. IT-P.
  • Bobrecka-Jamro, D., Janowska-Miąsik E. (2014). Zanieczyszczenia gazowe środowiska pochodzące z rolnictwa i strategie ich ograniczania. Fragm. Agron., 31(3) 2014, 30–40.
  • Davis, J.H., Goldberg, R.A. (1957). A concept of agribusiness. Harvard University, Boston. Wydanie polskie (1967): Koncepcja agrobiznesu. IER, Warszawa.
  • Duer, I., Fotyma, M., Madej, A. (red.). (2004). Kodeks dobrej praktyki rolniczej (s.56-63). Warszawa: Fundacja Programów Pomocy dla Rolnictwa.
  • Fiedor, B., Jończy, R. (2009). Globalne problemy interpretacji i wdrażania koncepcji sustainable development. W: B. Fiedor, R. Jończy (red.), Rozwój zrównoważony. Teoria i praktyka ze szczególnym uwzględnieniem obszarów wiejskich (s.37-53). Wrocław: Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu.
  • Garnett, T. (2009). Livestock-related greenhouse gas emissions: impacts and options for policy makers. Environmental Science & Policy, vol. 12, issue 4, 491–503.
  • Krasowicz, S., Oleszek, W., Horabik, J., Dębicki, R., Jankowiak, J., Stuczyński, T., Jadczyszyn, J. (2011). Racjonalne gospodarowanie środowiskiem glebowym Polski. Polish Journal of Agronomy, 7, 43–58.
  • Kiełczewski, D. (2010). Istota i aksjologia zrównoważonego rozwoju. W: A. F. Bocian (red.), Ekonomia – Polityka – Etyka. T. 3 (s.48-60). Białystok: Wyd. Uniwersytetu w Białymstoku.
  • Marcinkowski, T. (2010). Emisja gazowych związków azotu z rolnictwa. Woda – Środowisko – Obszary wiejskie. IT-P w Falentach, t. 10, z. 3 (31), 175-189.
  • Mundlak, Y. (2000). Agriculture and economic growth. Theory and measurement. Harvard
  • University Press, Cambridge.
  • Pawłowski, A. (2006). Wielowymiarowość rozwoju zrównoważonego. Problemy ekorozwoju, vol.1, no 1, 23-32.
  • Sadowski, A. (2012). Zrównoważony rozwój gospodarstw rolnych z uwzględnieniem wpływu Wspólnej Polityki Rolnej (s. 30-36). Poznań: Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu.
  • Sapek, A. (2008). Emisja tlenków azotu (NOx) z gleb uprawnych i ekosystemów naturalnych do atmosfery. Woda – Środowisko – Obszary wiejskie., t. 8., z. 1 (22), 283–304.
  • Sapek, A., Sapek, B., Pietrzak, S. (2002). Pomiar emisji podtlenku azotu z gleb trwałych użytków zielonych (s. 37–56). Zeszyty edukacyjne 8. Falenty: Wydaw. IMUZ.
  • Sapek, B. (2009). Zapobieganie stratom i sekwestracja węgla organicznego w glebach łąkowych. Inżynieria ekologiczna, 21, 48-61.
  • Świerkula, E. (2006). Ocena możliwości obliczania wskaźników przepływów materiałowych w oparciu o istniejące dane krajowe wg wypracowanych metodyk Europejskiej Agencji Środowiska (EAŚ) i organizacji współpracy gospodarczej i rozwoju (OECD), Ekspertyza wykonana na zamówienie Głównego Inspektoratu Środowiska. Warszawa: Instytut na Rzecz Ekorozwoju.
  • Tomczak, F. (2005). Gospodarka rodzinna w rolnictwie. Uwarunkowania i mechanizmy rozwoju. IRWiR PAN, Warszawa.
  • Woś, A., Zegar, J.S. (1983). Gospodarka żywnościowa. Problemy ekonomiki i sterowania. PWE, Warszawa.