Journal of Agribusiness
and Rural Development

Abstract: The EU CAP has developed immensely since the 1960’s. However, its current determinants are completely different from those which formed the CAP foundations. This results mainly from the fact that the UE CAP must meet present-day challenges and threats. Moreover, further EU enlargements also significantly influenced performance of this sector of economy. It is important to determine whether the existence of the CAP in the twenty-first century still makes sense and to specify in more detail the CAP reform directions after 2013 from the perspective of Poland and Hungary.

Streszczenie w języku polskim: WPR UE w XXI wieku pełni w Europie następujące ważne funkcje: zapewnia produkcję zdrowej i bezpiecznej żywności, stabilizuje sytuację na rynkach żywnościowych i jest narzędziem koordynacji działań w przypadku pojawienia się zagrożeń epidemiologicznych, stanowi w przeważającej mierze główne źródło dochodów ludności wiejskiej. Znaczenie sektora rolnego będzie w przyszłości rosło z uwagi na fakt utrzymania się ciągłego przyrostu naturalnego w świecie i wszystkich konsekwencji z tym związanych. Dodatkowo, w XXI wieku, sektor rolny musi stawić czoło nowym globalnym wyzwaniom, jak zmiany klimatyczne czy efekt cieplarniany. Na sektor rolny UE mają poza tym wpływ czynniki polityczno-ekonomiczne, takie jak: postępująca liberalizacja światowego handlu pod auspicjami WTO, efekt „presji budżetowej”, pojawiającej się za każdym razem z nowymi ramami finansowymi. Polska i Węgry są nowymi krajami członkowskimi UE, w których rolnictwo odgrywa ważną rolę gospodarczo-społeczną i dlatego też planowany kierunek reformy WPR w okresie 2013-2020 nie odpowiada do końca ekonomicznemu interesowi tych państw. Kraje te stoją na stanowisku, że I filar powinien w dalszym ciągu odgrywać kluczową rolę we WPR UE, tak by rolnictwo mogło skutecznie reagować na pojawiające się współcześnie zagrożenia i wyzwania. Zarówno Polska, jak i Węgry, wyrażają sceptycyzm w przypadku kierunku prac nad przyszłą modulacją, gdyż w opinii tych dwóch krajów wynikiem jej będzie powiększająca się luka pomiędzy „starymi” a „nowymi” krajami członkowskimi UE. Reasumując, Polska i Węgry stoją na stanowisku, że przyszła WPR UE powinna być modernizowana, spełniając jednocześnie następujące wymogi: powinna pozostać polityką wspólnotową, powinna zostać uwolniona od anachronizmów przeszłości, czyli zaprzestać ustalania wielkości płatności bezpośrednich od modelu historycznego. Poza tym jest konieczne, aby WPR UE była polityką stabilną w czasie, wyrażała solidarność i umacniała spójność Europy.