Autorzy: Janusz Jankowiak, Ewa Miedziejko
Tytuł: Energetyczna metoda oceny efektywności i zrównoważenia środowiskowego uprawy pszenicy
Title: Emergy assessment method for wheat cultivar efficiency and environmental sustainability
Abstract: The method based on emergy was applied to quantify the fluxes of the energy, matter and monetary investment use (water, seeds, work, fertilizer and plant protecting agents, fuel, goods and services), productivity, environmental services and sustainability in typical wheat cultivar conducted in Wielkopolska. In order to convert all the flows mentioned into common base (seJ) a conversion factors (solar transformities) were used. In this way it was possible to consider also such flows that are free and generally neglected in the traditional balances. Generally only 52% emergy inflow is delivered by financial investment, while the remaining part, delivered in the form of the environmental services, is free. The Emergy Yield Ratio EYR = 1.14 indicate a low level of output per emergy investment unit. The values of Environmental Loading Ratio ELR = 11 and Emergy Sustainability Index ESI = 0.1 indicate an environmental stress and low level of cultivar sustainability, respectively. The final cultivar product (wheat) has the emergy density 4.35 E12 seJ/kg and transformity 26.3 E4 seJ/J.
Streszczenie w języku polskim: Metoda emergetyczna została zastosowana do oceny zarówno wykorzystania strumieni energii, masy oraz nakładów finansowych (wody, nasion, nawozów, środków ochrony roślin, paliw, towarów i usług), jak i produktywności oraz zrównoważenia w typowej uprawie pszenicy prowadzonej w Wielkopolsce. W celu wyrażenia wszystkich omawianych strumieni we wspólnych jednostkach (seJ) zastosowano współczynniki konwersji (przekształcalności solarne). Dzięki temu stało się możliwe analizowanie także przepływów, które nie mają wartości rynkowej i generalnie są pomijane w tradycyjnych bilansach. W sumie tylko 52% dopływu emergii wynika z nakładów finansowych, pod-czas gdy reszta, dostarczana w postaci usług środowiska, nie jest opłacona. Emergetyczny współczynnik wydajności EYR = 1,14 wskazuje na niski poziom wydajności przypadający na jednostkę emergii zainwestowanej w uprawę. Wartości współczynnika obciążenia środowiska ELR = 11 oraz indeksu zrównoważenia ESI = 0,1 ujawniają odpowiednio stres środowiskowy i mały poziom zrównoważenia uprawy. Gęstość emergii w produkcie końcowym (pszenicy) wynosiła 4,35 E12 seJ/kg a przekształcalność 26,3 E4 seJ/J.
Słowa kluczowe: exergy, emergy, seJ, tranformity, emergy to money ratio, environmental index of sustainability
Słowa kluczowe w języku polskim: egzergia, emergia, seJ, przekształcalność, emergetyczny równoważnik monetarny, emergetyczny indeks zrównoważenia
Do cytowania: Jankowiak J., Miedziejko E., 2009. Emergy assessment method for wheat cultivar efficiency and environmental sustainability. J. Agribus. Rural Dev. 2(12),75-84;
Adres do korespondencji: prof. dr hab. Janusz Jankowiak, Instytut Środowiska Rolniczego i Leśnego PAN, ul. Bukowska 19, 60-809 Poznań, Poland